Janneke Panders

Hans Magnus Enzensberger, Fortuna und Kalkül, Suhrkamp 2009 als: Geluk en Berekening, in: De voordelen van het ongemak. De beste essays, Amsterdam, De Bezige Bij 2009, pp 272-315
Sarah Kuttner, Mängelexemplar, S. Fischer Verlag, Frankfurt am Main 2009 als: Stuk, De Bezige Bij, Amsterdam 2009, pp 251

Twee vertalingen, twee openingszinnen, twee visies:

'De wiskunde is mijn troost, zei Leibniz, want door de wiskunde kan een verheugend inzicht in de goddelijke ideeën verworven worden.'

'Een depressie is een fucking event!'

Janneke Panders
(cursus 2007 - 2009)
foto © Sterre Maren Neef

Op de vertaling van zulke uiteenlopende teksten die in november 2009 een paar dagen na elkaar zijn verschenen voelde ik me na het afronden van de VertalersVakschool goed voorbereid. Tijdens de workshops Duits-Nederlands met Wil Hansen en Elly Schippers waren er zoveel problemen en vragen aan de orde gekomen dat ik voor elke kwestie die tijdens het vertaalproces opdook in elk geval een gefundeerde en bewuste keus kon maken. Van die vertaalworkshops heb ik genoten; je (ver)taalgevoel wordt aangescherpt, je merkt wanneer je kritisch moet zijn en waar je mild mag zijn, je leert meer over tekst en taal, stijl en woordgebruik, letterkunde en versvoeten, genres en ritme.

Tot nu toe liep mijn vertaalwerk vooral over andere sporen. Als gediplomeerd en beëdigd tolk heb ik me in Duitsland toegelegd op (straf-)recht en vertaal en tolk ik in beide richtingen voor rechtbank, parket, ministerie van Justitie, recherche. Verder heb ik tot nu toe zo'n honderd films uit het Duits en Engels ondertiteld voor dvd/tv/bioscoop, vooral speelfilms en muziekdocumentaires. Omdat ik van huis uit kunsthistoricus ben, ligt de combinatie van kunstgeschiedenis en vertalen voor de hand; ik vertaalde kunsthistorische teksten in en uit het Duits voor tal van musea en gespecialiseerde uitgeverijen in binnen- en buitenland. Mijn eerste literaire vertaling was naar het Duits: Darwins Hofvijver als Darwins Traumsee van Tijs Goldschmidt bij Beck Verlag in München. Zo wist ik hoe heerlijk het is je langere tijd met een tekst bezig te houden, erin te wonen, met beide talen in dialoog te gaan, woorden omhoog te gooien en weer op te vangen, met letters te goochelen. En al voelde het wel zo veilig om een literaire tekst naar mijn tweede taal te vertalen, alsof ik me kon verschuilen achter een grote zonnebril - toch leek het me geweldig eraan mee te werken dat boeken in de taal waar ik van ben gaan houden in mijn eigen taal te lezen zouden zijn. En nu doe ik dat. Vertalen zonder zonnebril. Wat een genoegen.